W mojej ofercie często przewija się określenie “analiza transakcyjna” i często jestem pytana, co to właściwie jest. Czasem ta nazwa kojarzy się moim rozmówcom z ekonomią czy finansami, ale kompletnie tak nie jest.
Analiza Transakcyjna to koncepcja psychologiczna stworzona w latach 50tych przez kanadyjsko-amerykańskiego psychiatrę Erica Berne’a, która może być zdefiniowana zarówno jako
- koncepcja osobowości (bo opisuje, skąd pochodzi to, co co nas ukształtowało)
- koncepcja stosunków międzyludzkich (bo opowiada o tym, dlaczego wchodzenie w pewne relacje i co z tego wynika) czy jako
- koncepcja zachowań (bo tłumaczy, skąd się bierze określone zachowanie i jak się przejawia).
Mnie również jest bliska definicja Analizy Transakcyjnej jako modelu decyzyjnego, w tym znaczeniu, że mówi on o pewnych decyzjach, które podjęliśmy nieświadomie w dzieciństwie, aby móc funkcjonować i zapewniać sobie realizację podstawowych potrzeb i celów.
Eric Berne w książce „W co grają ludzie?”, która spopularyzowała Analizę Transakcyjną, pisze, że „analiza transakcyjna polega na postawieniu diagnozy stwierdzającej, który ze stanów wysłał bodziec transakcyjny i który wykonał reakcję transakcyjną”[1]. Wspomniane przez Berne’a stany do Rodzic, Dorosły i Dziecko, i opisuję je dokładniej w osobnym tekście.
Do czego możemy wykorzystać Analizę Transakcyjną?
Eric Berne uważał, że możemy zmienić swoje życie, gdy staniemy się bardziej samodzielni. Osiągamy to, kiedy przestajemy brać udział w „grach” przekazywanych w rodzinie z pokolenia na pokolenie, rezygnujemy z korzyści płynących z bycia w gronie osób dopasowanych do tych gier i przestajemy odgrywać swoje dotychczasowe role. Dzięki Analizie Transakcyjnej możemy uświadomić sobie, co rzeczywiście kieruje naszym życiem i świadomie to zmienić. A to z kolei służy też rozwiązaniu problemów: w życiu osobistym, w pracy, w obszarach społecznych i do pełniejszego życia w obfitości autonomii.
